ابراهيم عاملي ( موثق )

10

تفسير عاملي ( فارسي )

بيانى گفته شود كه براى هميشه و همه كس در همه جا قابل استفاده باشد تا بتوانند اوقات نماز را بشناسند . و بعض متشابهات قرآن داراى معانى متعدّدى است كه باختلاف حالات و مواقع بر يكى از آنها تطبيق مىشود و همين وسيله است كه بتوانند در آن بينديشند و احكام و وظائف را براى موقع مناسب استخراج كنند . « هُنَّ أُمُّ الْكِتابِ » 7 فخر و ديگران نوشته‌اند : كلمه ى « ام » در لغت بمعنى ريشه و اصل پيدايش است و چون محكمات خود واضح است و متشابهات بوسيله ى آنها روشن مىشود محكمات امّ الكتاب و اصل قرآن ناميده شده است . و نيز امام گفته است : چون آيات محكمات جمع است مناسب است كه امّهات بلفظ جمع باشد ، ولى بواسطه ى اينكه مجموع محكمات يك اصل است و مجموع متشابهات يك فرع منشعب از آنها است مفرد گفته شده است . « الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ زَيْغٌ » 7 مجمع : 1 - ربيع گفته است مقصود مسيحيهاى نجران هستند كه با پيغمبر بحث مىكردند : كه چون قرآن شما مسيح را توصيف كرده است به ( كلمة الله و روح منه ) ادّعاى ما را ثابت مىكند ، اين آيه براى معرّفى آنها نازل شده است و در جواب آنها اين آيت ديگر نازل شد ( إِنَّ مَثَلَ عِيسى عِنْدَ اللَّه - تا آخر ) . 2 - كلبى گفته است : مقصود يهود هستند كه براى استخراج مدّت بقاء مذهب اسلام در حروف مقطعه ى اوائل سوره ها بحث مىكردند كه شايد از قانون رمز حروف بتوانند اين الفاظ را بر يك مدّتى تطبيق كنند . و بعضى گفته‌اند : مقصود كليّه ى منكرين بودند كه مىخواستند از استدلال بمتشابهات منكر حقّ شوند . كليد فهم قرآن سنگلجى ص 67 ببعد : چون قرآن با عموم آدميان سرو كار دارد كه بيشترشان از فهم حقايق معنوى عاجز هستند از اين روى به صورت متشابه گفته شده است و اين متشابهات در برابر آيات محكمات است كه معنى آنها را روشن مىكند مثل ( هُوَ السَّمِيعُ الْبَصِيرُ ) كه مىفهماند خدا چشم و گوش دارد به اين جمله ( لَيْسَ كَمِثْلِه شَيْءٌ ) و ( هُوَ اللَّطِيفُ الْخَبِيرُ ) معنى اينها روشن مىشود كه خدا بينا و شنوا است